به گزارش روشنای راه، محمد زمانیان در گردهمایی سالانه دانههای روغنی این مؤسسه در کرج اظهار داشت: بهرهگیری از فناوریهای نوین همچون اسپیدبریدینگ، هوش مصنوعی، کشاورزی هوشمند و کشاورزی دقیق، ضرورتی اجتنابناپذیر برای کاهش ضایعات و ارتقای بهرهوری در بخش کشاورزی است.
وی افزود: استفاده از این فناوریها میتواند زمان معرفی ارقام جدید را تا ۵۰ درصد کاهش دهد. همچنین توسعه ارقام هیبرید، بهویژه در کلزا، در چارچوب تکالیف برنامه هفتم توسعه با جدیت در دستور کار قرار دارد.
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کشور با اشاره به آمار جهانی تولید دانههای روغنی گفت: در حالی که ۶۰ درصد تولید جهانی دانههای روغنی به سویا اختصاص دارد، سهم این محصول در کشور ما محدود است؛ این در شرایطی است که از نظر اکولوژیکی ظرفیتهای مناسبی برای توسعه کشت سویا وجود دارد و بررسی علمی علل این فاصله باید در دستور کار قرار گیرد.
زمانیان اعلام کرد: تاکنون ۶۹ رقم در پنج گیاه دانه روغنی معرفی شده و ۲۴ رقم از طریق ۲۸ قرارداد به بخش خصوصی واگذار شده است.
وی ادامه داد: معرفی ارقام جدید زودرس با بیش از ۴۰ درصد روغن و ارقام متحمل به تنشهای محیطی، بهویژه کنجد مقاوم به ریزش، میتواند در افزایش سطح زیر کشت و تولید روغن در شرایط کمآبی و شوری نقش مؤثری داشته باشد.
دانههای روغنی؛ محور امنیت غذایی و پایداری اقتصادی
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با تأکید بر نقش راهبردی دانههای روغنی در امنیت غذایی، سلامت جامعه و پایداری اقتصادی کشور بیان کرد: با توجه به وابستگی بالا به واردات روغن، تحقیقات این حوزه با نگاه ملی، راهبردی و آیندهنگر دنبال میشود و تحقق اهداف آن نیازمند همافزایی میان علم، اجرا، صنعت و سیاستگذاری است.
وی افزود: دانههای روغنی در تنوعبخشی به الگوی کشت، بهبود تناوب زراعی، افزایش حاصلخیزی خاک و پایداری نظامهای تولید جایگاه ویژهای دارند.
زمانیان با اشاره به چالشهایی همچون تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب، شوری و فقر خاکهای زراعی و افزایش هزینه نهادهها تصریح کرد: عبور از این چالشها نیازمند برنامهریزی مدون، مبتنی بر دانش و فناوریهای نوین است و چنین گردهماییهایی میتواند نقش تصمیمساز در تدوین راهبردهای سالهای آینده ایفا کند.
وی بر لزوم همراستایی برنامههای تحقیقاتی با اسناد بالادستی از جمله امنیت غذایی، الگوی کشت و برنامه هفتم توسعه تأکید کرد و گفت: ترسیم نقشه راه جامع برای دانههای روغنی از اولویتهای مؤسسه است. در این مسیر، اصلاح و معرفی ارقام پرمحصول، متحمل به تنشهای محیطی، ارتقای بهرهوری آب و توسعه روشهای نوین آبیاری و بهزراعی باید بهصورت جدی دنبال شود.
رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر یادآور شد: توسعه دانههای روغنی یک برنامه کوتاهمدت نیست، بلکه باید بهعنوان یک راهبرد ملی دیده شود؛ چراکه تولید روغن بیش از بسیاری از محصولات زراعی با صنعت و سیاستگذاری پیوند خورده و همین امر جهتدهی هدفمند تحقیقات را ضروری میسازد.
زمانیان آیندهپژوهی در حوزه دانههای روغنی را از برنامههای جدی مؤسسه عنوان کرد و افزود: تولید روغن کشور باید در افقهای ۱۰ تا ۲۰ ساله و متناسب با واقعیتهای اقلیمی و منابع موجود تعریف شود. اصلاح ارقام متحمل به خشکی و شوری، افزایش درصد و کیفیت روغن، بهبود ترکیب اسیدهای چرب، مقاومت به آفات و بیماریها و ارتقای بهرهوری آب از محورهای اصلی این رویکرد است.
