به گزارش روشنای راه، اصغر بیات، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز، در نشست بررسی مسائل آبخیزداری و مدیریت سیلاب شهر کرج، بر ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی برای کاهش خطرات ناشی از بارش‌های شدید تأکید کرد.
وی با اشاره به عملکرد سازه‌های آبخیزداری در سیلاب‌های سال‌های گذشته و رخداد اخیر کرج اظهار داشت: اقدامات انجام‌شده در بالادست شهر، در کنترل جریان روان‌آب‌ها و کاهش انتقال رسوبات نقش مؤثری داشته‌اند و تجربه سیلاب‌های اخیر، اهمیت نگهداری و تقویت این زیرساخت‌ها را بیش از گذشته نشان می‌دهد.
بیات با اشاره به اجرای طرح‌های آبخیزداری در محدوده‌هایی از جمله عظیمیه، دره وسیه، کلاک بالا و بخش‌های مرتبط با پارک جهان‌نما گفت: این اقدامات با هدف حفاظت از خاک، مهار روان‌آب‌ها و کاهش خطر سیلاب اجرا شده‌اند و در رخدادهای مختلف، به کاهش خسارات کمک کرده‌اند.
وی افزود: وجود سازه‌های آبخیزداری در بالادست شهر، در تعدیل جریان آب و کنترل بخشی از رسوبات ورودی به مناطق شهری مؤثر است؛ به‌گونه‌ای که در صورت نبود این زیرساخت‌ها، احتمال افزایش خسارات ناشی از سیلاب وجود داشت.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری البرز با تأکید بر ضرورت صیانت از سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده، خاطرنشان کرد: حفظ کارایی سازه‌های موجود و رسیدگی مستمر به وضعیت آن‌ها باید در برنامه مدیریت مخاطرات طبیعی قرار گیرد.
تخلیه رسوبات؛ اولویت مدیریت سیلاب در عظیمیه
بیات با اشاره به عملکرد حوضچه رسوب‌گیر احداث‌شده از سوی شهرداری کرج در سیلاب اخیر، این سازه را در کنترل بخشی از جریان سیلاب مؤثر دانست و بر ضرورت تخلیه رسوبات انباشته‌شده در آن تأکید کرد.
وی گفت: انباشت رسوبات می‌تواند از ظرفیت قابل استفاده حوضچه‌ها بکاهد؛ بنابراین، تخلیه به‌موقع آن‌ها برای حفظ آمادگی در برابر بارش‌ها و رخدادهای احتمالی آینده اهمیت دارد.
به گفته وی، خروجی حوزه کوه نور در عظیمیه از جمله محدوده‌هایی است که رسیدگی به وضعیت رسوبات و حفظ ظرفیت سازه‌های موجود در آن باید با اولویت دنبال شود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز با تشریح شرایط طبیعی حوزه کوه نور اظهار کرد: شیب زیاد زمین، فرسایش‌پذیری خاک، وجود رسوبات و واریزه‌ها و ویژگی‌های آبراهه‌های منطقه، این محدوده را در برابر بارش‌های شدید و سیلاب‌های همراه با رسوبات آسیب‌پذیر می‌کند.
وی افزود: گسترش ساخت‌وسازها و محدودشدن برخی مسیرهای طبیعی جریان آب در دهه‌های گذشته، ضرورت مدیریت اصولی روان‌آب‌ها و حفاظت از مسیرهای عبور سیلاب را دوچندان کرده است.
بیات تأکید کرد: شناخت ویژگی‌های طبیعی هر حوزه آبخیز، پیش‌نیاز انتخاب راهکارهای مؤثر برای کنترل فرسایش و کاهش خسارات است و برنامه‌های اجرایی باید متناسب با شرایط توپوگرافی و محدودیت‌های هر منطقه طراحی شوند.
همه سازه‌ها امکان تخلیه رسوبات ندارند
وی با اشاره به محدودیت‌های اجرایی در برخی نقاط حوزه کوه نور گفت: شیب زیاد، دشواری دسترسی و شرایط خاص طبیعی باعث می‌شود تخلیه رسوبات از تمام سازه‌های آبخیزداری امکان‌پذیر نباشد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری البرز افزود: با وجود این محدودیت‌ها، سازه‌های احداث‌شده در کنترل رسوبات و تعدیل آثار جریان آب نقش داشته‌اند و باید با توجه به کارکرد و شرایط هر سازه، برای نگهداری و بهبود عملکرد آن‌ها برنامه‌ریزی کرد.
به گفته بیات، تنها بخشی از سازه‌ها که از ظرفیت مخزن مناسب و امکان دسترسی ماشین‌آلات برخوردارند، قابلیت تخلیه رسوبات را دارند. این اقدامات با اولویت‌بندی و هماهنگی میان شهرداری کرج و اداره‌کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان در حال پیگیری است.
راهکارهای تکمیلی متناسب با شرایط هر حوزه اجرا شود
بیات در ادامه، محدودیت‌های طبیعی و توپوگرافی منطقه را از عوامل تعیین‌کننده در انتخاب روش‌های اجرایی آبخیزداری دانست و اظهار کرد: امکان اجرای گسترده اقدامات بیولوژیکی، بیومکانیکی و مکانیکی در تمام نقاط حوزه کوه نور وجود ندارد و لازم است هر اقدام بر اساس شرایط محیطی و امکان اجرای مؤثر آن انتخاب شود.
وی خاطرنشان کرد: در محدوده‌های مستعد، اجرای اقدامات تکمیلی در کنار نگهداری سازه‌های موجود می‌تواند به کنترل فرسایش، کاهش انتقال رسوبات و مدیریت بهتر روان‌آب‌ها کمک کند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز در پایان، بر ضرورت هم‌افزایی دستگاه‌های مسئول تأکید کرد و مدیریت پایدار سیلاب شهری را نیازمند هماهنگی میان مجموعه‌های اجرایی، نگهداری مستمر زیرساخت‌ها و توجه هم‌زمان به شرایط طبیعی حوزه‌های آبخیز دانست.
