به گزارش روشنای راه، حجت‌الاسلام والمسلمین امیر ابراهیم‌زاده در کارگاه دو روزه توانمندسازی استادان در حوزه‌های آموزشی و معرفتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، با تشریح مؤلفه‌های مؤثر در «تدریس با جهت‌گیری الهی و فرهنگ اسلامی»، دانشگاه را نهادی فراتر از انتقال دانش دانست و بر نقش آن در شکل‌دهی هویت، نگرش، اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت اجتماعی نسل آینده تأکید کرد.
وی اظهار کرد: دانشگاه در کنار تولید و انتقال دانش، وظیفه مهم تربیت انسان‌هایی را بر عهده دارد که در آینده در عرصه‌های علمی، تخصصی و اجتماعی جامعه نقش‌آفرینی خواهند کرد؛ بنابراین کیفیت آموزش باید همزمان با توجه به دانش تخصصی، به ابعاد اخلاقی و انسانی نیز توجه داشته باشد.
آموزش اثربخش نیازمند مجموعه‌ای از مؤلفه‌هاست
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه پیام نور، موفقیت در فرایند تدریس را حاصل مجموعه‌ای از عوامل دانست و گفت: حمایت و برنامه‌ریزی دانشگاه، توانمندی حرفه‌ای استاد، بهره‌گیری از محتوای روزآمد و متناسب با رشته، استفاده از روش‌های فعال آموزشی و طراحی شیوه‌های ارزیابی متناسب با اهداف یادگیری، از عناصر مهم آموزش اثربخش هستند.
ابراهیم‌زاده با اشاره به ضرورت بازتعریف مفهوم تدریس با جهت‌گیری الهی افزود: این نگاه نباید به اضافه‌کردن چند عنوان یا محتوای دینی به مطالب درسی تقلیل پیدا کند، بلکه باید در چگونگی مواجهه با مسائل علمی، روش انتقال دانش و کیفیت ارتباط میان استاد و دانشجو دیده شود.
وی تصریح کرد: در چنین رویکردی، دانش در کنار کرامت انسانی، مسئولیت اخلاقی و غایت معنوی قرار می‌گیرد و آموزش دانشگاهی می‌تواند در کنار افزایش دانش تخصصی، به پرورش انسان مسئول و متعهد نیز کمک کند.
استاد؛ الگوی دانشجو در دانش و رفتار حرفه‌ای
وی با تأکید بر جایگاه استاد در تحقق این رویکرد خاطرنشان کرد: استاد دانشگاه تنها انتقال‌دهنده اطلاعات تخصصی نیست، بلکه رفتار و منش حرفه‌ای او نیز برای دانشجویان آموزنده است.
ابراهیم‌زاده ادامه داد: رعایت عدالت و احترام، ایجاد فضای مناسب برای گفت‌وگو و فراهم‌کردن فرصت پرسش، تحلیل، نقد، مشارکت و حل مسئله، از جمله اقداماتی است که می‌تواند کلاس درس را به محیطی برای رشد علمی و شخصیتی دانشجویان تبدیل کند.
وی همچنین توجه به ویژگی‌ها و اقتضائات نسل جدید را ضروری دانست و گفت: تفکر انتقادی، روش‌های تعاملی آموزشی و توانمندسازی مستمر استادان باید در کنار فرهنگ سازمانی دانشگاه مورد توجه قرار گیرد تا آموزش با نیازهای روز جامعه و دانشجویان هماهنگ باشد.
ضرورت پیوند مبانی اخلاقی با رشته‌های تخصصی
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه پیام نور بر اهمیت تناسب محتوای آموزشی با اقتضائات رشته‌های مختلف تأکید کرد و گفت: محتوای اسلامی و معرفتی باید روزآمد، کاربردی و مرتبط با مسائل واقعی هر رشته باشد.
وی افزود: مباحث تخصصی در حوزه‌هایی همچون پزشکی، مهندسی، مدیریت و هوش مصنوعی می‌تواند در کنار مبانی اخلاقی و انسان‌شناختی مورد توجه قرار گیرد تا دانش تخصصی در مسیر پاسخگویی مسئولانه به نیازهای انسان و جامعه قرار گیرد.
ابراهیم‌زاده در پایان تأکید کرد: تدریس با جهت‌گیری الهی نباید به «الصاق دین به علم» محدود شود، بلکه باید زمینه‌ای برای بازاندیشی درباره مسائل علمی در نسبت با انسان، اخلاق و مسئولیت فراهم کند؛ رویکردی که در نهایت می‌تواند آموزش دانشگاهی را از صرف افزایش دانش فراتر برده و به تقویت تفکر، انتخاب آگاهانه و مسئولانه و توجه به خیر انسان و جامعه منجر شود.
