به گزارش روشنای راه، آزاد آهنگران با اشاره به تحولات نوین در حوزه شهرسازی و مدیریت شهری اظهار کرد: در رویکردهای جدید توسعه شهری، ایجاد پیوندی پایدار میان فضای فیزیکی و فضای اجتماعی شهر از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این میان، فضاهای عمومی گفتوگومحور نقش کلیدی در تقویت ارتباطات اجتماعی، افزایش مشارکت مدنی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا میکنند.
وی افزود: فضاهای گفتوگومحور شامل محیطهایی هستند که امکان تعامل داوطلبانه، تبادل اندیشه، شکلگیری ارتباطات اجتماعی و حضور مؤثر شهروندان را فراهم میکنند. این فضاها میتوانند از میدانها، پارکها و پیادهراههای شهری گرفته تا کتابخانهها، مراکز فرهنگی، خانههای خلاق و محیطهای نوآورانه اجتماعی را در بر بگیرند.
عضو کمیسیون دانشجویی استان البرز تصریح کرد: آنچه این فضاها را از سایر فضاهای شهری متمایز میکند، صرفاً ساختار فیزیکی آنها نیست، بلکه ظرفیت بالای آنان در ایجاد ارتباط میان افراد، گروهها و اقشار مختلف جامعه است؛ ظرفیتی که زمینهساز افزایش اعتماد عمومی و شکلگیری سرمایه اجتماعی خواهد بود.
آهنگران با استناد به پژوهشهای حوزه سرمایه اجتماعی خاطرنشان کرد: هر اندازه فرصتهای تعامل چهرهبهچهره در یک جامعه افزایش یابد، میزان اعتماد، همبستگی اجتماعی و احساس تعلق شهروندان نیز تقویت خواهد شد. گفتوگو یکی از مؤثرترین ابزارهای اجتماعی برای کاهش فاصلههای ذهنی، تقویت درک متقابل و افزایش مشارکت عمومی در جامعه محسوب میشود.
وی فضاهای گفتوگومحور را نوعی «زیرساخت نرم شهری» توصیف کرد و افزود: اگرچه این زیرساختها همانند خیابانها، پلها و پروژههای عمرانی بهصورت مستقیم قابل مشاهده نیستند، اما نقش آنها در پایداری اجتماعی، امنیت روانی و افزایش کیفیت زندگی شهری کمتر از زیرساختهای فیزیکی نیست.
مدیر امور دانشجویی دانشگاه خوارزمی با اشاره به نقش این فضاها در شکلگیری هویت شهری اظهار داشت: هویت شهرها محصول تجربههای مشترک شهروندان، حضور در رویدادهای جمعی، تعاملات اجتماعی و ارتباط مستمر با نمادها و ارزشهای محلی است. هرچه فرصت مشارکت اجتماعی و حضور شهروندان در فضاهای عمومی افزایش یابد، حافظه جمعی و احساس تعلق به شهر نیز تقویت خواهد شد.
وی ادامه داد: بسیاری از صاحبنظران توسعه شهری معتقدند که پارکها، میدانها، مراکز فرهنگی و فضاهای عمومی صرفاً عناصر کالبدی نیستند، بلکه بسترهایی برای تولید معنا، تقویت هویت محلی و افزایش سرمایه اجتماعی محسوب میشوند.
آهنگران همچنین با اشاره به گسترش ارتباطات دیجیتال در جهان امروز گفت: هرچند فناوریهای نوین ارتباطی بسیاری از تعاملات انسانی را به فضای مجازی منتقل کردهاند، اما نیاز به ارتباطات حضوری و تعاملات اجتماعی واقعی بیش از گذشته احساس میشود. شهرهایی که بتوانند میان ظرفیتهای فضای مجازی و ارتباطات چهرهبهچهره تعادل برقرار کنند، از انسجام اجتماعی و کیفیت زندگی بالاتری برخوردار خواهند بود.
وی تأکید کرد: شهرهای آینده تنها بر توسعه زیرساختهای سختافزاری متمرکز نخواهند بود، بلکه به دنبال خلق فضاهایی هستند که شهروندان در آن بتوانند تجربه زیستن مشترک، یادگیری متقابل، گفتوگو و مشارکت اجتماعی را تجربه کنند.
عضو کمیسیون دانشجویی استان البرز در پایان خاطرنشان کرد: مهمترین دستاورد فضاهای گفتوگومحور، شکلگیری حس «ما بودن» در میان شهروندان است؛ احساسی که فراتر از تفاوتهای فردی، زمینهساز همزیستی پایدار، انسجام اجتماعی و تقویت هویت جمعی خواهد شد. از این منظر، توسعه چنین فضاهایی نه یک انتخاب صرفاً عمرانی، بلکه ضرورتی راهبردی برای آینده شهرهای قرن بیستویکم محسوب میشود.
