به گزارش روشنای راه، مهدی غفاری در گردهمایی سالیانه دانههای روغنی این مؤسسه اظهار کرد: سال گذشته سه رقم جدید شامل دو رقم گلرنگ و یک رقم سویا پس از سالها فعالیت تحقیقاتی و انجام آزمایشهای میدانی معرفی شد که اکنون به مرحله بهرهبرداری رسیدهاند.
وی با اشاره به ویژگیهای رقم پگاه افزود: این رقم با ۴۰ درصد روغن و ۷۸ درصد اسید اولئیک، از نظر کیفیت روغن در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد و میتواند تحول قابل توجهی در صنعت تولید روغن خوراکی کشور ایجاد کند.
غفاری همچنین از معرفی رقم «چابک» بهعنوان گلرنگی زودرس و پربازده یاد کرد و گفت: این رقم حدود ۱۲ روز زودرستر از ارقام رایج است و عملکرد آن به ۲.۷ تن در هکتار میرسد؛ بهطوریکه در شرایط پایلوت منطقه مغان، عملکردی بیش از ۳.۵ تن در هکتار ثبت شده است.
رئیس بخش تحقیقات دانههای روغنی با اشاره به برنامههای اصلاحی در سویا تصریح کرد: تنوعبخشی به ارقام از نظر گروههای رسیدگی، بهویژه زودرسی، از رویکردهای اصلی بخش است و در این راستا رقم «لیا» میتواند پاسخگوی نیاز مناطق هدف باشد. همچنین سه لاین جدید سویا ویژه استانهای خوزستان، گلستان و مغان در آستانه معرفی قرار دارند و منتظر تأیید کمیته ملی معرفی رقم هستند.
وی درباره روند معرفی ارقام دانههای روغنی در کشور گفت: نخستین رقم سویا در سال ۱۳۶۱ معرفی شد و از دهه ۸۰ روند معرفی ارقام شتاب بیشتری گرفت؛ بهگونهای که تا سال ۱۴۰۴، مجموع ارقام معرفیشده دانههای روغنی به ۶۹ رقم رسیده است که شامل ۲۰ رقم سویا، ۱۷ رقم کلزا، ۱۴ هیبرید آفتابگردان، ۱۰ رقم کنجد و هشت رقم گلرنگ میشود.
کنجد مقاوم به ریزش و کلزای هیبرید؛ محور برنامههای آینده
غفاری اصلاح و معرفی ارقام کنجد مقاوم به ریزش را از مهمترین برنامههای آتی این بخش عنوان کرد و افزود: این برنامه از سال ۱۳۹۸ با ورود ژرمپلاسمهای مقاوم آغاز شده و امسال پنج لاین زودرس با بیش از ۵۷ درصد روغن در تونلهای ایزوله تکثیر شدهاند که سال آینده برای بازدید کمیته ملی معرفی رقم کشت خواهند شد.
وی همچنین از پیشرفت برنامه اصلاح کلزای هیبرید زمستانه خبر داد و گفت: چهار هیبرید امیدبخش F1 کشت شدهاند و پس از طی مراحل تأیید، نخستین ارقام هیبرید کلزای زمستانه معرفی خواهند شد. آزمایشهای مقدماتی هیبریدهای کلزای بهاره نیز در سه منطقه کشور آغاز شده و پیشبینی میشود نخستین ارقام هیبرید این گروه در سال ۱۴۰۷ معرفی شوند.
رئیس بخش تحقیقات دانههای روغنی با اشاره به تولید بذر اظهار کرد: امسال حدود ۲۲ تن بذر طبقات هستههای اولیه، الیت و سوپرالیت از پنج گیاه روغنی تولید شده است. همچنین ۴۵ پروژه تحقیقاتی در این بخش اجرا شده که ۳۵ درصد آنها ماهیت بهنژادی و ۵۶ درصد ماهیت بهزراعی داشتهاند و ۱۹ پروژه نیز به پایان رسیده است.
وی افزود: در سال جاری حدود ۲ هزار نمونه در آزمایشگاه دانههای روغنی برای کنترل کیفی ارزیابی شده که بخش عمده آن مربوط به کنجد مقاوم به ریزش و گلرنگ بوده است. همچنین آزمایشگاه بیماریهای گیاهان روغنی ۳۶۶ نمونه را مورد بررسی قرار داده است.
غفاری تجاریسازی را موتور محرک معرفی ارقام جدید دانست و گفت: امسال یک رقم سویا و چهار رقم کلزا در قالب هفت قرارداد به بخش خصوصی واگذار شده که مهمترین آن، واگذاری رقم «دلگان» به شرکت شهید رجایی بوده است.
وی در پایان، فرسودگی تجهیزات، کمبود نیروی انسانی متخصص، ضرورت بازنگری در استاندارد بذر و قیمتگذاری طبقات بذری و نیز تقویت ارتباطات بینالمللی را از مهمترین چالشهای پیشروی این بخش عنوان کرد.
