کدخبر: 1757 پنجشنبه، 05 اسفند 1400 - 13:23 1757 پرینت خبر
به مناسبت بزرگداشت حکیم نظامی گنجوی؛

ستارهِ آسمانِ شعر ادبیات فارسی

image

جمال‌الدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤیَّد (زاده ۵۳۵ هـ. ق در گنجه – درگذشته ۶۰۷–۶۱۲ هـ. ق) متخلص به نظامی، شاعر معروف ایرانی قرن ششم هجری است. تاریخ دقیقی از تولد و شرح زندگیش در دست نیست با توجه به اشعار و ادبیات موجود در کتاب­هایش محققان اطلاعاتی استخراج کرده ­اند. از این رو گفته شده پدرش یوسف و مادرش رئیسه نام داشت و اصالتش به عراق عجم، قم و یا تفرش نسبت داده شده است. نظامی در گنجه متولد شد. پژوهشگرانی مثل سعید نفیسی تولد وی را به سال­های 540 و مصاحب به 535 ق. نسبت داده­ اند.

به گزارش روشنای راه؛ نظامی را بی شک باید در شمار استادان مسلم زبان و شعر فارسی دانست.

نظامی در زمره گویندگان توانای شعر پارسی است، که نه‌تنها دارای روش و سبکی جداگانه است، بلکه تأثیر شیوه او بر شعر پارسی نیز در شاعرانِ پس از او آشکارا پیداست. نظامی از دانش‌های رایج روزگار خویش (علوم ادبی، نجوم، علوم اسلامی، فقه، کلام و زبان عرب) آگاهی گسترده‌ای داشته و این ویژگی از شعر او به روشنی دانسته می‌شود.

اگر چه داستان سرایی در زبان فارسی به وسیله نظامی شروع نشده است، لیکن تنها شاعری که تا پایان قرن ششم هجری توانست شعر تمثیلی را در زبان فارسی به حد اعلای تکامل برساند، نظامی است.

مهارتی که نظامی در تنظیم و ترتیب منظومه های خود به کار برده است باعث شد که بزودی شاعران از آثار او تقلید کنند.

نخستین و بزرگترین شاعری که به تقلید نظامی در نظم پنج گنج همت گماشت، امیر خسرو دهلوی است و از دیگر مقلدان بزرگ وی می توان به خواجوی کرمانی، جامی، هاتفی، وحشی بافقی و آذر بیگدلی اشاره کرد.

نظامی قصاید متعددی دارد که به پیروی از سنایی در وعظ و حکمت سروده است. نظامی چنان که از اشعارش بر می آید، در آغاز جوانی به تحصیل ادب و تاریخ همت گماشت و بیشتر عمر خود را در گنجه گذرانید و کمتر از موطن خود دوری گزید، مگر سفر کوتاهی که به دعوت قزل ارسلان به یکی از شهرهای نزدیک گنجه کرد و در مجلس قزل ارسلان با نهایت عزت و احترام پذیرفته شد.

وی با اصول عرفان آشنا بود و عملا نیز به زهد و تصوف می پرداخت و پادشاهان نیز رعایت مقام او را می کردند و در حضور وی از می و مطرب پرهیز می کردند.

نویسنده: محمود عزیزی

آخرین اخبار
پایگاه خبری نوژان نیوز
پایگاه خبری ویدانیوز