به گزارش روشنای راه، محمد زمانیان در گردهمایی سالانه برنامه‌ریزی غلات آبی کشور در کرج اظهار کرد: رویکرد پژوهشی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر طی سال‌های اخیر از تمرکز صرف بر افزایش عملکرد به سمت افزایش تاب‌آوری، سازگاری با شرایط متغیر و آینده‌پژوهی در کشاورزی حرکت کرده است.

وی با اشاره به جایگاه ارقام تولیدشده در این مؤسسه در مزارع کشور افزود: بخش غلات با معرفی ۲۲۱ رقم جدید، نیمی از کل ارقام معرفی‌شده توسط مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر را به خود اختصاص داده است.

رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ادامه داد: در حال حاضر حدود ۹۵ درصد از سطح زیر کشت بیش از دو میلیون هکتاری گندم و ۸۵ درصد از سطح زیر کشت ۷۰۰ هزار هکتاری جو کشور به ارقام تولیدشده در این مؤسسه اختصاص دارد.

زمانیان این میزان نفوذ ارقام اصلاح‌شده را نشانه بلوغ دانش فنی کشور در حوزه اصلاح نباتات دانست و گفت: این دستاوردها علاوه بر تأمین بخشی مهم از نیاز غذایی کشور، امکان سازگاری بهتر تولید با شرایط اقلیمی و محیطی را فراهم کرده است.

وی با اشاره به اهمیت افزایش تنوع ژنتیکی و مقاوم‌سازی ارقام اظهار کرد: در سال‌های اخیر، ۴۹ رقم مقاوم به تنش‌های محیطی از جمله خشکی و شوری معرفی شده که از این تعداد، ۲۲ رقم مربوط به گندم، هشت رقم جو و چهار رقم تریتیکاله مقاوم به خشکی است.

رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر افزود: استفاده از ارقام جدید علاوه بر افزایش پایداری تولید، در مدیریت منابع آب نیز اثرگذار بوده است؛ به‌گونه‌ای که برآوردها از صرفه‌جویی سالانه ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون مترمکعب آب در نتیجه بهره‌گیری از این ارقام حکایت دارد.

وی ادامه داد: سهم مستقیم ارقام جدید از این میزان صرفه‌جویی نیز حدود ۲۸ میلیون مترمکعب آب برآورد شده است.

رشد ۵۰ برابری درآمد رویالتی ارقام

زمانیان توسعه اقتصاد دانش‌بنیان در حوزه بذر را یکی دیگر از دستاوردهای این مؤسسه عنوان کرد و گفت: درآمد حاصل از حق امتیاز یا رویالتی ارقام از سال ۱۳۹۳ تاکنون ۵۰ برابر افزایش یافته است.

وی افزود: تاکنون ۱۸۲ قرارداد انتقال فناوری و واگذاری رقم با ۹۰ شرکت در ۲۵ استان کشور منعقد شده که بخش غلات با ثبت ۷۰ قرارداد، بیش از ۴۰ درصد این فعالیت‌ها را به خود اختصاص داده است.

رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر خاطرنشان کرد: استقبال بخش خصوصی از این قراردادها نشان می‌دهد دستاوردهای علمی و دانش‌بنیان حوزه اصلاح غلات ظرفیت تبدیل شدن به محصولات اقتصادی و فناورانه را دارند و می‌توانند پیوند مؤثرتری میان پژوهش و تولید ایجاد کنند.

مقابله علمی با تغییر اقلیم و بیماری‌های نوظهور

زمانیان با اشاره به چالش‌های جدید پیش روی کشاورزی کشور، از جمله تغییرات اقلیمی و ظهور نژادهای جدید بیماری‌های گیاهی مانند زنگ زرد گندم، گفت: برنامه‌های تحقیقاتی مؤسسه متناسب با این تهدیدها در حال بازطراحی و تقویت است.

وی تدوین برنامه‌های کیفی برای شناسایی و تعیین کلاس‌های تجاری نان ایران را از محورهای مهم آینده پژوهشی مؤسسه برشمرد و افزود: بررسی صفات مرتبط با صنایع غذایی با استفاده از داده‌های جمع‌آوری‌شده از ۳۱ استان کشور نیز در دستور کار قرار دارد.

رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، توسعه فناوری‌های نوین اصلاح نباتات را از دیگر اولویت‌های پژوهشی عنوان کرد و گفت: سالانه بیش از ۲ هزار لاین اصلاحی تولید می‌شود و استفاده از نشانگرهای مولکولی برای شناسایی ژن‌های مقاومت از جمله Yr5 و Yr15 در مقابله با بیماری زنگ زرد، از اقدامات مهم تحقیقاتی در این حوزه است.

زمانیان تأکید کرد: حرکت از اصلاح ارقام صرفاً پربازده به سمت ارقامی که همزمان از مقاومت، سازگاری اقلیمی، بهره‌وری منابع و کیفیت مطلوب برخوردار باشند، رویکردی است که می‌تواند تاب‌آوری کشاورزی ایران را در برابر چالش‌های آینده افزایش دهد.