به گزارش روشنای راه، داوود نجفیان در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به شرایط منابع آب استان اظهار کرد: البرز سالانه با افزایش حدود ۱۲۰ هزار نفری جمعیت مواجه است و از سوی دیگر خشکسالی، افزایش دما و گرمایش هوا می‌تواند به افزایش مصرف آب منجر شود، اما با وجود این شرایط، طی دو سال گذشته روند مصرف آب در استان کاهشی بوده است.

وی افزود: سال گذشته با وجود افزایش جمعیت، حدود ۱۲ میلیون مترمکعب از مصرف آب استان کاسته شد که مشارکت شهروندان، فرهنگ‌سازی و اصلاح الگوی مصرف از عوامل مهم این کاهش بوده است.

نجفیان با اشاره به سرانه مصرف آب در البرز گفت: سرانه مصرف در استان حدود ۲۲۰ تا ۲۳۰ لیتر است و همچنان ظرفیت مناسبی برای کاهش این میزان وجود دارد. هدف‌گذاری انجام‌شده این است که سرانه مصرف به حدود ۱۴۰ لیتر در شبانه‌روز برسد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز تأکید کرد: مدیریت مصرف در کنار کاهش تلفات شبکه می‌تواند امکان استفاده پایدارتر از ظرفیت زیرساخت‌ها و مخازن موجود را فراهم کند و حتی با ادامه روند افزایش جمعیت، مدت زمان بیشتری پاسخگوی نیاز آبی استان باشیم.

وی هشدار داد: بی‌توجهی به مدیریت مصرف، استان را از دو جهت با محدودیت مواجه می‌کند؛ نخست در ظرفیت تأمین آب و دوم در ظرفیت زیرساختی مانند خطوط انتقال. بنابراین استمرار همکاری مردم و تقویت فرهنگ مصرف صحیح آب ضرورتی جدی است.

نجفیان درباره وضعیت سدهای استان نیز گفت: افزایش ذخایر سدها نباید این تصور را ایجاد کند که بحران آب برطرف شده است. حجم ذخیره سد کرج در حال حاضر حدود ۱۵۷ میلیون مترمکعب است و نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته، اما بخش عمده این افزایش ناشی از کاهش رهاسازی و برداشت آب بوده و نمی‌توان آن را به معنای بهبود پایدار منابع آبی تلقی کرد.

وی افزود: حجم سد طالقان نیز به بیش از ۲۱۹ میلیون مترمکعب رسیده است، اما همچنان مدیریت مصرف و حفاظت از منابع زیرزمینی باید با جدیت دنبال شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به وضعیت آبخوان‌ها تصریح کرد: حدود ۷۰ درصد منابع آب استان از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود و در سال‌های گذشته حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب از ذخایر آب زیرزمینی تخلیه شده است. افت سطح آبخوان‌ها در برخی مناطق نیز قابل توجه بوده و در غرب استان به حدود ۲۵ تا ۲۸ سانتی‌متر در سال رسیده است.

نجفیان، جلوگیری از برداشت مازاد، انسداد چاه‌های غیرمجاز و کاهش مصرف آب شرب را از الزامات حفظ منابع زیرزمینی دانست و گفت: سال گذشته حدود یک‌هزار و ۷۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شد و این روند با همکاری دستگاه قضایی ادامه خواهد داشت.

وی همچنین از اعمال محدودیت برای افزایش برداشت از چاه‌های مجاز کشاورزی در دشت‌های ممنوعه خبر داد و گفت: حتی کاهش آبدهی چاه‌های مجاز نیز مجوزی برای کف‌شکنی، افزایش عمق یا توسعه برداشت محسوب نمی‌شود و همزمان باید با برداشت‌های غیرمجاز نیز برخورد شود.

آماده‌باش البرز برای بارش‌های احتمالی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به احتمال وقوع بارش‌های قابل توجه در پاییز و زمستان اظهار کرد: برای شرایط بدبینانه برنامه‌ریزی شده و جلسات متعددی در ستاد بحران استان و شرکت آب منطقه‌ای برای افزایش آمادگی در برابر سیلاب برگزار شده است.

وی افزود: در حوزه‌های کرج، طالقان و کردان، عملیات بازگشایی مسیرها، رفع موانع و آماده‌سازی مسیر عبور روان‌آب‌ها در حال انجام است و پیمانکاران در نقاط مختلف مشغول فعالیت هستند. همچنین وظایف دستگاه‌های اجرایی در نقاط نیازمند اصلاح مشخص شده است.

نجفیان از جمع‌آوری پل‌های غیرمجاز به عنوان یکی دیگر از اقدامات پیشگیرانه یاد کرد و گفت: هدف این است که در صورت وقوع سیلاب، مسیر جریان آب با مانع مواجه نشود و امکان کاهش خسارت فراهم شود.

وی با بیان اینکه امیدواریم سیلاب شدید رخ ندهد، افزود: با این حال باید آمادگی لازم را ایجاد کنیم تا در صورت وقوع بارش‌های قابل توجه، علاوه بر کاهش خسارات، بتوانیم از آب حاصل از بارندگی برای تقویت منابع آبی نیز بهره بگیریم.

بارش‌ها فرصتی برای تغذیه آبخوان‌ها

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز ادامه داد: برای روان‌آب‌های حاصل از بارندگی نیز برنامه‌ریزی شده است تا بخشی از آنها در سدهای طالقان و کرج ذخیره و بخش دیگری در مناطق مستعد، برای تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها استفاده شود.

وی گفت: دو طرح تغذیه مصنوعی در فردیس و کرج در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است؛ طرح فردیس حدود دو سال پیش به بهره‌برداری رسیده و طرح کرج نیز امسال وارد مدار خواهد شد. ظرفیت ورود آب به این طرح‌ها حدود ۱۰ مترمکعب بر ثانیه است.

نجفیان افزود: در محدوده رودخانه کردان نیز طرح تقسیم و بهره‌برداری اجرا شده و در بالادست استان نیز با استفاده از سازه‌ها و آب‌بندهای موجود، تلاش می‌شود در صورت تحقق بارش‌های مناسب، حداکثر روان‌آب ممکن برای تغذیه آبخوان‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

وی همچنین از برنامه لایروبی و بازگشایی مسیر رودخانه‌های منتهی به تالاب صالحیه خبر داد و گفت: در فصل پاییز و همزمان با کاهش مصرف آب، امکان استفاده از کانال کردان برای انتقال آب به تالاب صالحیه فراهم خواهد شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز تأکید کرد: تحقق بارش مناسب در کشت پاییزه می‌تواند دست‌کم یک نوبت آبیاری از چاه‌های کشاورزی را حذف کند و بخشی از نیاز آبی کشت از طریق بارش و روان‌آب تأمین شود؛ موضوعی که به کاهش برداشت از آبخوان‌ها کمک خواهد کرد.

نجفیان درباره ساماندهی استخرها نیز گفت: بر اساس دستور استاندار البرز، احداث استخر باید صرفاً برای مصارف کشاورزی و در چارچوب ضوابط انجام شود، چراکه استخرهای غیرضروری می‌توانند موجب افزایش تلفات و مصرف آب شوند.

وی با اشاره به وضعیت تالاب صالحیه اظهار کرد: برداشت‌های بالادست و احداث سدها موجب محدود شدن حقابه این تالاب شده است. در سال‌های گذشته حدود ۳۰ میلیون مترمکعب آب از طریق کانال وارد تالاب شد، اما بخش قابل توجهی از این آب طی مدت کوتاهی از منطقه خارج شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز افزود: برای حفظ رطوبت تالاب، عملیات انسداد دو قطعه در حال پیگیری است تا آبی که به منطقه منتقل می‌شود مدت بیشتری در تالاب باقی بماند.

وی همچنین درباره طرح احیای تالاب گفت: پیشنهاد تغییر الگوی طرح و استفاده از سازه‌هایی مانند فواره به جای ایجاد دریاچه مطرح و مورد استقبال قرار گرفته است، اما با وجود گذشت سال‌ها، تنها بخشی از اقدامات پیش‌بینی‌شده در این زمینه عملیاتی شده است.

آب؛ مسئله‌ای فراتر از مدیریت دستگاه‌ها

نجفیان در پایان با تأکید بر ضرورت نگاه بلندمدت به مسئله آب گفت: پایداری منابع آبی تنها با اقدامات یک دستگاه محقق نمی‌شود و نیازمند همراهی مردم، مسئولان و مجموعه دولت است.

وی خاطرنشان کرد: توسعه استان نیز باید متناسب با ظرفیت‌های آبی و جغرافیایی البرز انجام شود و اجرای طرح‌هایی که با توان منابع آبی استان سازگاری ندارند، نباید به قیمت آسیب به منابع آب و آینده استان تمام شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز همچنین بر ضرورت تقویت فرهنگ عمومی حفاظت از آب تأکید کرد و گفت: رویکرد روابط عمومی در حوزه آب نیز از شیوه‌های سنتی فاصله گرفته و تمرکز بیشتری بر مسائل اجتماعی، فرهنگ‌سازی و جلب مشارکت مردم قرار گرفته است؛ مسیری که با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حضور موضوع آب در رویدادهای هنری کشور دنبال می‌شود.