محمدعلی ابراهیم زاده موسوی، رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران:
اقتصاد کشاورزی نیازمند تحول فناورانه است
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه دستیابی به امنیت و اقتدار غذایی کشور نیازمند تحول در شیوههای تولید است، گفت: تحقق این هدف بدون توسعه نوآوری، فناوریهای نوین و شکلگیری اکوسیستمهای دانشبنیان امکانپذیر نخواهد بود.
به گزارش روشنای راه، سیدمحمدعلی ابراهیمزاده موسوی در نشست با معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور و جمعی از مدیران، پژوهشگران و فعالان بخش خصوصی اظهار کرد: مسیر دستیابی به امنیت غذایی همچنان پیشروی کشور قرار دارد و برای رسیدن به اقتدار غذایی، باید با نگاهی کلان، نظاممند و مبتنی بر نوآوری، اکوسیستمهای تخصصی در حوزه کشاورزی شکل گیرد.
وی با بیان اینکه توسعه دانش و فناوری مستلزم ایجاد زیرساختهای مناسب است، افزود: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری نقش محوری در ایجاد این بسترها دارد و دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران نیز با تکیه بر ظرفیتهای علمی و سابقه تاریخی خود، مسئولیت مهمی در این مسیر بر عهده گرفته است.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران از شکلگیری «دهکده نوآوری، کشاورزی، امنیت غذایی و زیستی» خبر داد و گفت: این مجموعه با مشارکت بخش خصوصی و حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، در قالب زنجیره «دانش تا ثروت» در حال توسعه است و میتواند به الگویی موفق برای سایر مناطق کشور تبدیل شود.
وی با اشاره به ضرورت ارتقای بهرهوری در بخش کشاورزی تصریح کرد: هدف نهایی، دستیابی به امنیت غذایی، افزایش تابآوری و تقویت اقتدار ملی از طریق استفاده بهینه از ظرفیتهای علمی و فناوری است.
موسوی با اشاره به وضعیت مصرف آب در بخش کشاورزی اظهار داشت: با منابع آبی موجود، کشور ظرفیت تولید حدود ۳۶۰ میلیون تن مواد غذایی را دارد که تقریباً سه برابر میزان فعلی است، اما بهرهوری مصرف آب در ایران تنها حدود یکسوم میانگین جهانی بوده و برای تولید محصولات، سه برابر استانداردهای جهانی آب مصرف میشود.
وی افزود: اگر زنجیره ارزش کشاورزی بهطور کامل فعال شود، با فرض ارزش متوسط دو هزار دلار برای هر تن محصول، این بخش میتواند سالانه حدود ۷۲۰ میلیارد دلار ثروت ایجاد کند؛ در حالی که ارزش فعلی تولیدات کشاورزی کشور حدود ۱۱۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با تأکید بر ضرورت تجاریسازی دستاوردهای علمی گفت: فعالیت دانشگاهها نباید تنها به تولید نمونههای آزمایشگاهی محدود شود، بلکه فناوریها باید تا سطوح بالاتر آمادگی فناوری (TRL) توسعه یافته و وارد عرصه تولید و بازار شوند.
وی ادامه داد: اجرای این الگو بهصورت مرحلهای در حوزههای زراعت، باغبانی، دامپروری، شیلات، صنایع فرآوری و مدیریت منابع طبیعی دنبال خواهد شد تا هر بخش متناسب با ظرفیتهای خود به بهرهوری و ارزشآفرینی بیشتر دست یابد.
موسوی با اشاره به ضرورت بازنگری در الگوی کشت خاطرنشان کرد: در بسیاری از مناطق، از جمله استان البرز، ادامه کشت سنتی محصولاتی مانند گندم و جو با توجه به خرد بودن اراضی و پایین بودن بهرهوری، توجیه اقتصادی ندارد و باید ظرفیت توسعه باغداری، گلخانههای پیشرفته و الگوهای نوین تولید مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به نقش فناوری در مدیریت منابع آب اظهار کرد: در گلخانههای پیشرفته میتوان مصرف آب را از حدود ۳۰۰ لیتر به کمتر از ۱۰ لیتر کاهش داد، هرچند در بسیاری از گلخانههای موجود این میزان هنوز حدود ۶۰ لیتر است که نشاندهنده ظرفیت بالای بهبود بهرهوری است.
رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در پایان تأکید کرد: موفقیت بخش کشاورزی تنها با افزایش تولید سنجیده نمیشود، بلکه باید میزان ثروت ایجادشده برای کشاورزان در زنجیره ارزش مورد ارزیابی قرار گیرد. به گفته وی، سیاستهای حمایتی نباید صرفاً به تأمین نهاده یا خرید تضمینی محصولات محدود شود، بلکه باید به گونهای طراحی شوند که کشاورزی را به فعالیتی اقتصادی، پایدار و سودآور برای تولیدکنندگان تبدیل کنند.