به گزارش روشنای راه، معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی با تبیین سیاست‌ها و برنامه‌های جدید این معاونت، بر ضرورت شبکه‌سازی مراکز تحقیقاتی، مأموریت‌محور شدن فعالیت‌های پژوهشی، تشکیل گروه‌های پژوهشی تخصصی و بهره‌گیری از تجارب موفق مراکز علمی کشور برای ارتقای اثربخشی پژوهش و فناوری تأکید کرد.

این دوره با حضور حامد افشاری، معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی، دکتر عبدالله محمدی، مدیرکل شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی، رؤسای مراکز تحقیقاتی، پژوهشگران، فناوران، اعضای هیئت علمی و مدیران حوزه پژوهش از سراسر کشور در سالن اجتماعات شهید مطهری دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج و به صورت همزمان حضوری و مجازی برگزار شد.

حامد افشاری در آغاز سخنان خود، ضمن تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، هدف از برگزاری این سلسله نشست‌ها را توانمندسازی مراکز تحقیقاتی و انتقال و بومی‌سازی تجربیات موفق نهادهای پژوهشی کشور عنوان کرد و اظهار داشت: دانشگاه آزاد اسلامی در تلاش است با بهره‌گیری از ظرفیت‌های مجموعه‌هایی همچون جهاد دانشگاهی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، وزارت علوم و دیگر مراکز پیشرو، الگوهای کارآمد مدیریت و راهبری مراکز تحقیقاتی را توسعه داده و متناسب با ظرفیت‌های این دانشگاه به کار گیرد.

وی افزود: هدف این برنامه‌ها صرفاً انتقال تجربه نیست، بلکه ایجاد بستری برای هم‌اندیشی، هم‌افزایی و طراحی مدل‌های اجرایی متناسب با ساختار دانشگاه آزاد اسلامی است تا ظرفیت‌های علمی و پژوهشی این مجموعه به شکلی هدفمند و اثربخش به کار گرفته شود.

معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به فعالیت بیش از ۱۸۰ مرکز تحقیقاتی در این دانشگاه، تصریح کرد: این مراکز از ظرفیت‌های ارزشمندی در حوزه تولید علم، فناوری و نوآوری برخوردارند، اما پراکندگی فعالیت‌ها و نبود ارتباط سازمان‌یافته میان آنها، مانع بهره‌برداری حداکثری از این توانمندی شده است. ساختار یکپارچه دانشگاه آزاد اسلامی فرصت مناسبی برای شکل‌گیری شبکه‌های ملی پژوهشی فراهم کرده است.

افشاری گستردگی جغرافیایی و علمی دانشگاه آزاد اسلامی را یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این مجموعه دانست و گفت: برخورداری از بیش از ۴۰۰ واحد و مرکز دانشگاهی، بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار دانشجو، ۲۱ هزار عضو هیئت علمی تمام‌وقت و هزاران عضو هیئت علمی وابسته، ظرفیتی کم‌نظیر در نظام آموزش عالی کشور محسوب می‌شود که باید در قالب یک شبکه منسجم و هم‌افزا به خدمت توسعه علمی و فناوری درآید.

وی با تأکید بر لزوم عبور از ساختارهای پراکنده پژوهشی خاطرنشان کرد: مراکز تحقیقاتی باید از فعالیت‌های مستقل فاصله گرفته و در قالب یک اکوسیستم ملی پژوهش، فناوری و نوآوری سازماندهی شوند تا با مأموریت‌های مشترک و هدفمند، نقش مؤثرتری در حل مسائل کشور ایفا کنند.

معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به نقش پژوهش‌های بنیادی در توسعه فناوری اظهار کرد: تولید فناوری، محصول و خدمات دانش‌بنیان، نتیجه پژوهش‌های عمیق، مستمر و هدفمند است؛ از این‌رو اعضای هیئت علمی باید دارای برنامه پژوهشی مشخص، مسیر علمی روشن و اهداف بلندمدت باشند.

وی یکی از مهم‌ترین برنامه‌های این معاونت را توسعه فعالیت‌های پژوهشی گروه‌محور عنوان کرد و افزود: ساماندهی استادان در قالب گروه‌های پژوهشی تخصصی و فعالیت آنها ذیل مأموریت مراکز تحقیقاتی، زمینه ارتقای کیفیت پژوهش، جذب منابع، توسعه همکاری‌های علمی و صنعتی و اجرای برنامه‌های کلان پژوهشی را فراهم خواهد کرد.

افشاری همچنین بر ضرورت تدوین شبکه برنامه پژوهشی برای تمامی مراکز تحقیقاتی تأکید کرد و گفت: هر مرکز باید دارای برنامه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت، مأموریت‌های مشخص و نقشه راه پژوهشی باشد تا ضمن جلوگیری از موازی‌کاری، زمینه هم‌افزایی ظرفیت‌ها، استفاده بهینه از منابع و افزایش اثربخشی فعالیت‌های پژوهشی فراهم شود.

وی با بیان اینکه مراکز تحقیقاتی باید نقش راهبری ایفا کنند، تصریح کرد: این مراکز نباید صرفاً به گروه‌های پژوهشی محدود شوند، بلکه باید مسئولیت هدایت، هماهنگی، ارزیابی عملکرد، تعامل با صنعت، جذب منابع و توسعه ارتباط با دستگاه‌های اجرایی را بر عهده داشته باشند.

معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی، مأموریت‌محور شدن فعالیت‌های پژوهشی را از اولویت‌های اصلی این معاونت دانست و اظهار داشت: هر استان باید متناسب با ظرفیت‌ها و نیازهای خود، مأموریت‌های پژوهشی مشخصی تعریف کند و تمامی اجزای زیست‌بوم پژوهش و فناوری شامل مراکز تحقیقاتی، گروه‌های پژوهشی، آزمایشگاه‌ها، مراکز رشد و سراهای نوآوری در راستای تحقق این مأموریت‌ها فعالیت کنند. همچنین در حوزه‌های دارای ظرفیت مشترک، شبکه‌های ملی پژوهشی میان استان‌ها شکل خواهد گرفت.

افشاری یکی دیگر از چالش‌های موجود را کلی‌نگری در تعریف حوزه فعالیت مراکز تحقیقاتی دانست و افزود: مراکز تحقیقاتی باید با تعیین اولویت‌های تخصصی، محورهای پژوهشی، اهداف میان‌مدت و بلندمدت و تدوین نقشه راه، فعالیت‌های خود را به سمت حل مسائل واقعی کشور هدایت کنند.

وی در ادامه بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت، بخش خصوصی و دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد و گفت: موفقیت مراکز تحقیقاتی در گرو شناسایی نیازهای واقعی جامعه، ارائه راهکارهای علمی، تبدیل نتایج پژوهش به فناوری، محصول و خدمات دانش‌بنیان و توسعه قراردادهای پژوهشی است.

معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی همچنین بازنگری در نظام ارزیابی فعالیت‌های پژوهشی را ضروری دانست و اظهار کرد: ارزیابی مراکز تحقیقاتی باید علاوه بر شاخص‌های کمی، بر میزان اثرگذاری آنها در حل مسائل کشور، توسعه فناوری، ایجاد شبکه‌های علمی، جذب همکاری‌های بیرونی و تحقق مأموریت‌های پژوهشی متمرکز باشد.

وی از تدوین دستورالعمل‌های جدید برای ساماندهی فعالیت‌های پژوهشی اعضای هیئت علمی خبر داد و افزود: در چارچوب این دستورالعمل‌ها، فعالیت‌های پژوهشی استادان در قالب گروه‌های پژوهشی و مراکز تحقیقاتی تعریف خواهد شد تا پژوهش‌ها از حالت پراکنده خارج شده و در مسیر برنامه‌های کلان دانشگاه قرار گیرد.

افشاری در پایان با تأکید بر اینکه شبکه‌سازی مهم‌ترین مزیت راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی است، خاطرنشان کرد: سازماندهی ظرفیت‌های گسترده علمی، پژوهشی و فناورانه دانشگاه در قالب شبکه‌های ملی پژوهش، فناوری و نوآوری، می‌تواند نقش این دانشگاه را در حل مسائل کشور، توسعه فناوری، تجاری‌سازی دانش، خلق ثروت و تحقق مرجعیت علمی بیش از پیش تقویت کند.