غلامرضا صالحی جوزانی، معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات):
سازمان تات؛ پیشران امنیت غذایی و کاهش واردات نهادههای راهبردی
معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) از دستیابی کشور به خودکفایی در تولید ذرت علوفهای خبر داد و اعلام کرد: ایران در این محصول به مرحله مازاد تولید نیز رسیده است.
به گزارش روشنای راه، غلامرضا صالحی جوزانی در گردهمایی سالانه بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفهای با اشاره به چالشهای فزاینده تغییر اقلیم، محدودیت منابع آب و تعهدات برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: با وجود دستاوردهای گسترده پژوهشی، عبور از شرایط کنونی تنها با تقویت همافزایی بین مؤسسات، حرکت به سمت مسئلهمحوری و برنامهمحوری، عبور از پروژههای پراکنده به سمت طرحهای کلان و تمرکز بر اثربخشی و نفوذ نتایج تحقیقات در عرصه تولید امکانپذیر است.
وی با بیان اینکه از حدود ۴۰۰ میلیارد مترمکعب بارندگی سالانه کشور، کمتر از ۵۰ میلیارد مترمکعب در بخش کشاورزی قابل استفاده است، افزود: روند افزایشی شوری و فرسایش خاک فشار مضاعفی بر منابع پایه وارد کرده و افزایش سطح اراضی شور از ۶ به حدود ۱۰ میلیون هکتار طی سالهای اخیر، زنگ خطری جدی برای پایداری تولید محسوب میشود.
معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با اشاره به اسناد بالادستی از جمله سند امنیت غذایی و برنامه هفتم توسعه گفت: کاهش مصرف آب کشاورزی به زیر ۶۵ میلیارد مترمکعب، افزایش ضریب خودکفایی ذرت دانهای تا ۴۰ درصد، کاهش واردات نهادههای دامی و ارتقای بهرهوری، اهدافی است که تحقق آنها بدون اتکا به پژوهشهای کاربردی و هماهنگ میسر نخواهد بود.
صالحی جوزانی سازمان تات و دانشگاهها را نقطه امید بخش کشاورزی دانست و تصریح کرد: حدود ۱۷ درصد اعضای هیأت علمی حوزه کشاورزی و منابع طبیعی کشور در این سازمان فعالیت دارند، در حالی که بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد دستاوردهای واردشده به عرصه تولید حاصل تلاش این مجموعه است. به گفته وی، در صورت نبود این ظرفیت پژوهشی، کشور ناچار به واردات سالانه بیش از سه میلیارد دلار نهاده و محصولات راهبردی میشد.
وی با اشاره به نقش مؤسسات تحقیقاتی در تولید داخلی واکسن، بذر و هستههای اولیه ارقام گیاهی افزود: در حوزه واکسن، در صورت نبود ظرفیت داخلی، سالانه حدود ۴۰۰ میلیون دلار واردات ضرورت داشت، در حالی که امروز بخش عمده نیاز کشور در داخل تأمین میشود. همچنین تولید هستههای اولیه بذر ارقام استراتژیک، بهویژه توسط مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، از افتخارات بخش تحقیقاتی کشور است.
معاون سازمان تات با انتقاد از ضعف در معرفی دستاوردها خاطرنشان کرد: با وجود این موفقیتها، این سازمان و مؤسسات تابعه آن بهدرستی به جامعه و تصمیمگیران معرفی نشدهاند و تقویت هویت سازمانی و افیلیشن پژوهشها ضروری است.
وی با تأکید بر لزوم اصلاح رویکردهای پژوهشی افزود: همافزایی میان مؤسسات، تقویت کار تیمی و عبور از نگاه جزیرهای یک ضرورت است و شعار «یک سازمان تات واحد» باید در عمل محقق شود. تمرکز بر مسئلهمحوری به جای مؤسسهمحوری و حرکت به سمت طرحهای کلان ملی، شرط افزایش اثرگذاری تحقیقات است.
صالحی جوزانی با اشاره به جایگاه بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفهای گفت: در حالی که در ذرت دانهای حدود ۱۰ درصد خودکفایی وجود دارد، کشور در ذرت علوفهای به خودکفایی کامل و حتی مازاد تولید دست یافته است.
وی بر ضرورت آیندهپژوهی، تحلیل بازار ذرت دانهای و علوفهای، توسعه هیبریدهای زودرس و متحمل به تنش، ارتقای کیفیت علوفه با همکاری مؤسسات تخصصی، معرفی گونههای جدید علوفهای و افزایش بهرهوری آب از طریق استفاده از آب سبز، سامانههای نوین آبیاری و نظامهای زراعی مناسب تأکید کرد.
معاون پژوهش و فناوری سازمان تات در پایان با اشاره به ظرفیت بالای ژرمپلاسم بومی و وجود هزاران نمونه ژنتیکی در بانکهای ژن کشور اظهار داشت: اتصال مؤثر بانکهای ژن به برنامههای اصلاحی، تدوین طرحهای آیندهپژوهی ۲۰ ساله و تقویت پیوند میان تحقیق، آموزش، ترویج و اجرا میتواند نقش تعیینکنندهای در پایداری تولید و تقویت امنیت غذایی کشور ایفا کند.